ศัลยกรรมลดโหนกแก้ม

ใบหน้าที่ดูกว้างอาจเกิดจาก โหนกแก้มด้านหน้า ส่วนโค้งโหนกแก้มด้านข้าง เนื้อเยื่ออ่อน เช่น ไขมันและกล้ามเนื้อ หรือเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน ซึ่งแต่ละสาเหตุจะมีแนวทางการแก้ไขที่แตกต่างกัน ศัลยแพทย์จะประเมินรูปหน้าร่วมกับ ภาพถ่ายใบหน้าและภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT) แบบ 3 มิติ เพื่อวิเคราะห์โครงสร้างกระดูกและแยกความแตกต่างระหว่างโครงสร้างกระดูก ไขมันบริเวณแก้ม และกล้ามเนื้อ โดยจะแสดงภาพ CT ในระหว่างการปรึกษา เพื่อให้คุณเห็นว่า โครงสร้างส่วนใดเป็นสาเหตุที่ทำให้ใบหน้าดูกว้าง และเข้าใจได้ชัดเจนว่าการผ่าตัดปรับโครงหน้าสามารถเปลี่ยนแปลงส่วนใดได้บ้าง รวมถึงส่วนใดที่ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้

เป้าหมายของการผ่าตัดคือการ ลดความกว้างของโหนกแก้มอย่างเหมาะสมและเป็นธรรมชาติ โดยยังคงโครงสร้างโหนกแก้มด้านหน้าที่ช่วยให้ใบหน้ามีมิติ ไม่ใช่การลดกระดูกให้แคบลงมากที่สุดจนทำให้ใบหน้าส่วนกลางดูแบนการตัดกระดูกออกมากเกินไปอาจลดการรองรับโครงสร้างของแก้มและเนื้อเยื่ออ่อน ซึ่งอาจทำให้ แก้มดูแบนหรือเห็นความหย่อนคล้อยได้ชัดเจนขึ้น ดังนั้น ศัลยแพทย์จะวางแผนการผ่าตัดให้เหมาะกับโครงสร้างใบหน้าของแต่ละบุคคล โดยเน้นลดความกว้างบริเวณด้านข้างของโหนกแก้ม พร้อมคงโครงสร้างด้านหน้าที่ช่วยให้ใบหน้าดูมีมิติและได้สัดส่วนมากขึ้น

ในการผ่าตัดลดโหนกแก้ม ศัลยแพทย์จะตัดกระดูกโหนกแก้มและส่วนโค้งโหนกแก้มตามตำแหน่งที่วางแผนไว้ จากนั้นจึง ปรับตำแหน่งหรือหมุนกระดูกเข้าด้านในเพื่อลดความกว้างของใบหน้า และยึดกระดูกให้อยู่ในตำแหน่งใหม่ด้วยแผ่นโลหะขนาดเล็กและสกรู เพื่อให้กระดูกสามารถเชื่อมติดและสมานตัวได้อย่างมั่นคงการออกแบบการผ่าตัดจะคำนึงถึงการ รักษาขอบเบ้าตาและโครงสร้างโหนกแก้มด้านหน้า เพื่อคงความสมดุลและมิติของใบหน้า โดยศัลยแพทย์จะแสดงตำแหน่งและแนวการตัดกระดูกที่วางแผนไว้บนภาพ CT แบบ 3 มิติ เพื่อให้ผู้เข้ารับการผ่าตัดเข้าใจได้ชัดเจนว่า กระดูกส่วนใดจะถูกปรับตำแหน่ง และมีการยึดตรึงอย่างไร

โดยทั่วไป แผ่นโลหะและสกรูที่ใช้ยึดกระดูกโหนกแก้มจะสามารถอยู่ในร่างกายได้อย่างถาวร และได้รับการออกแบบให้แนบชิดกับกระดูก จึงโดยปกติจะไม่สามารถคลำหรือมองเห็นได้จากภายนอกบริเวณแก้ม อย่างไรก็ตาม ในบางกรณีอาจสามารถ ถอดแผ่นโลหะและสกรูออกภายหลังได้ หากเกิดการระคายเคือง ความรู้สึกไม่สบาย หรือมีเหตุผลทางการแพทย์ที่จำเป็น แต่การถอดออกไม่ใช่ขั้นตอนที่จำเป็นสำหรับทุกคน และควรได้รับการประเมินจากศัลยแพทย์ก่อนหากมีความจำเป็นต้องถอดออก ศัลยแพทย์จะอธิบายเกี่ยวกับ ตำแหน่งของแผ่นโลหะและสกรู เหตุผลในการถอดออก ขั้นตอนการผ่าตัด และระยะเวลาพักฟื้นหลังถอดออก ให้ทราบอย่างละเอียด

ศัลยแพทย์จะให้ความสำคัญกับ การจัดตำแหน่งกระดูกให้พอดีและการยึดตรึงกระดูกอย่างมั่นคง โดยใช้แผ่นโลหะและสกรูเพื่อช่วยป้องกันไม่ให้กระดูกโหนกแก้มเคลื่อนออกจากตำแหน่งในระหว่างที่กระดูกกำลังเชื่อมติดและสมานตัว นอกจากนี้ ตำแหน่งและแนวการตัดกระดูกจะได้รับการวางแผนอย่างละเอียด เพื่อให้ ปลายกระดูกสามารถประกบกันได้อย่างเหมาะสมและเอื้อต่อการเชื่อมติดของกระดูก หลังผ่าตัด ผู้เข้ารับการผ่าตัดจะได้รับคำแนะนำในการดูแลตัวเองเพื่อลดแรงกดหรือแรงกระแทกบริเวณโหนกแก้ม เช่น การนอน การเคี้ยวอาหาร และการทำกิจกรรมต่าง ๆ ในช่วงพักฟื้น การปฏิบัติตามคำแนะนำหลังผ่าตัดอย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะการ หลีกเลี่ยงแรงกดและแรงกระแทกบริเวณโหนกแก้มในระยะแรก มีส่วนสำคัญต่อการช่วยให้กระดูกเชื่อมติดและคงตำแหน่งได้อย่างมั่นคง

การผ่าตัดลดโหนกแก้มเป็นการปรับลดกระดูกบางส่วนที่เป็นโครงสร้างรองรับเนื้อเยื่อบริเวณแก้ม ดังนั้น ในบางกรณีอาจมีความเสี่ยงต่อ การหย่อนคล้อยของเนื้อเยื่ออ่อนบริเวณแก้มหรือแนวกราม โดยเฉพาะในผู้ที่มีความหย่อนคล้อยของผิวหรือเนื้อเยื่ออ่อนอยู่เดิม ความเสี่ยงอาจเพิ่มขึ้นหากมีการลดขนาดของโหนกแก้มมากเกินไป ดังนั้น ศัลยแพทย์จะประเมิน โครงสร้างกระดูก ปริมาณและคุณภาพของเนื้อเยื่ออ่อน รวมถึงระดับความหย่อนคล้อยของใบหน้า ก่อนวางแผนการผ่าตัด เพื่อกำหนดปริมาณกระดูกที่เหมาะสมสำหรับแต่ละบุคคลในกรณีที่ประเมินแล้วว่าการลดโหนกแก้มอาจส่งผลต่อการรองรับของเนื้อเยื่อ ศัลยแพทย์อาจพิจารณา ทำหัตถการยกกระชับหรือเพิ่มปริมาตรบางส่วนร่วมด้วย เพื่อช่วยรักษาสมดุลและสัดส่วนของใบหน้า

หลังผ่าตัดลดโหนกแก้ม อาการบวมส่วนใหญ่จะค่อย ๆ ลดลงภายใน 2–3 สัปดาห์ แต่อาการบวมที่หลงเหลือ ความรู้สึกตึงบริเวณแก้ม อาการชา และการอ้าปากได้จำกัด อาจต้องใช้เวลาหลายเดือนจึงจะค่อย ๆ กลับมาเป็นปกติ ทั้งนี้ ระยะเวลาการฟื้นตัวของแต่ละคนแตกต่างกันในช่วงพักฟื้นระยะแรก อาจยัง เคี้ยวอาหารได้ไม่สะดวก อ้าปากได้จำกัด และไม่ควรนอนตะแคงหรือออกกำลังกายที่มีแรงกระแทก จนกว่ากระดูกจะเชื่อมติดและได้รับอนุญาตจากศัลยแพทย์ศัลยแพทย์จะให้คำแนะนำเกี่ยวกับการดูแลตัวเองและระยะเวลาการพักฟื้นในแต่ละช่วง พร้อมนัดติดตามอาการเป็นระยะ เพื่อประเมินการลดลงของอาการชา การเคลื่อนไหวของขากรรไกร และการฟื้นตัวของใบหน้าโดยรวม

ในช่วง สัปดาห์แรกหลังผ่าตัด แนะนำให้รับประทานอาหารอ่อนและหลีกเลี่ยงการเคี้ยวอาหารที่แข็งหรือเหนียว การกลับมาเคี้ยวอาหารตามปกติควรทำเมื่อศัลยแพทย์ประเมินแล้วว่ากระดูกมีความมั่นคงเพียงพอ และการเคี้ยวไม่ทำให้เกิดอาการปวดหรือไม่สบายบริเวณที่ผ่าตัดสำหรับการ นอนตะแคงและการเล่นกีฬาที่มีการปะทะ ควรรอจนกว่ากระดูกจะเชื่อมติดและมีความแข็งแรงเพียงพอ ซึ่งระยะเวลาจะแตกต่างกันในแต่ละบุคคลและอาจใช้เวลาหลายเดือน โดยเฉพาะกิจกรรมที่มีความเสี่ยงต่อการกระแทกบริเวณใบหน้า ควรได้รับอนุญาตจากศัลยแพทย์ก่อนกลับไปทำกิจกรรมดังกล่าวศัลยแพทย์จะประเมินการฟื้นตัวของคุณในการนัดติดตามแต่ละครั้ง และปรับคำแนะนำเกี่ยวกับ อาหาร การนอน และการทำกิจกรรมต่าง ๆ ตามความแข็งแรงและการเชื่อมติดของกระดูก แทนการกำหนดระยะเวลาตายตัวสำหรับทุกคน

ความไม่สมมาตรของโหนกแก้มที่มีอยู่เดิมจะได้รับการประเมินจากภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT) แบบ 3 มิติก่อนการผ่าตัด โดยศัลยแพทย์จะวางแผนการผ่าตัดให้เหมาะกับโครงสร้างของโหนกแก้มแต่ละข้าง ซึ่งอาจมีการกำหนดตำแหน่งการตัดหรือการปรับกระดูกที่แตกต่างกันเล็กน้อย เพื่อช่วยให้ใบหน้าดูสมดุลมากขึ้นเป้าหมายของการผ่าตัดคือการทำให้ความไม่สมมาตรลดลงและใบหน้าดูสมดุลมากขึ้น ไม่ใช่การทำให้โหนกแก้มทั้งสองข้างเหมือนกันอย่างสมบูรณ์ เนื่องจากโดยธรรมชาติแล้วใบหน้าของแต่ละคนมีความแตกต่างระหว่างซ้ายและขวาอยู่แล้วศัลยแพทย์จะพิจารณาภาพ CT ร่วมกับภาพถ่ายใบหน้าก่อนผ่าตัด เพื่อให้เห็นความแตกต่างของโครงสร้างที่มีอยู่เดิม และประเมินว่าความไม่สมมาตรในส่วนใดสามารถแก้ไขได้จากการผ่าตัดค่ะ

เส้นประสาทอินฟราออร์บิทัล (Infraorbital nerve) ซึ่งทำหน้าที่รับความรู้สึกบริเวณแก้ม ริมฝีปากบน และเหงือก อยู่ใกล้กับโครงสร้างโหนกแก้ม ดังนั้น หลังผ่าตัดอาจเกิดอาการชา หรือความรู้สึกบริเวณดังกล่าวลดลงชั่วคราวได้ โดยทั่วไปอาการจะค่อย ๆ ดีขึ้นตามระยะเวลาการฟื้นตัว อย่างไรก็ตาม ในบางกรณีอาจเกิดอาการชาคงอยู่นานหรือถาวรได้ แม้จะพบไม่บ่อยส่วนเส้นประสาทที่ควบคุมการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อใบหน้าอยู่ในตำแหน่งที่แตกต่างจากบริเวณที่ผ่าตัด จึงมีโอกาสได้รับผลกระทบน้อยกว่า ทั้งนี้ ศัลยแพทย์จะประเมินและวางแผนการผ่าตัดโดยคำนึงถึงตำแหน่งของเส้นประสาทและโครงสร้างโดยรอบ เพื่อช่วยลดความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บของเส้นประสาทหลังผ่าตัดจะมีการติดตามอาการเป็นระยะ เพื่อประเมินการเปลี่ยนแปลงของความรู้สึกบริเวณแก้มและริมฝีปากบน รวมถึงการฟื้นตัวของเส้นประสาทในแต่ละช่วง

การลดความกว้างของโหนกแก้มในบางกรณีอาจทำให้ใบหน้าดูแบนลง หรือทำให้ความหย่อนคล้อยของเนื้อเยื่ออ่อนเห็นได้ชัดขึ้น ดังนั้น ในผู้ที่มีความเหมาะสม การเติมไขมันหรือการทำหัตถการยกกระชับ อาจช่วยเพิ่มความสมดุลและมิติของใบหน้าได้อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทุกคนที่จำเป็นต้องทำหัตถการเพิ่มเติมร่วมกับการผ่าตัดลดโหนกแก้ม ศัลยแพทย์จะประเมินโครงสร้างกระดูก ปริมาตรของเนื้อเยื่ออ่อน และสภาพผิวของแต่ละบุคคลในระหว่างการปรึกษา เพื่อพิจารณาว่าการลดโหนกแก้มเพียงอย่างเดียวเพียงพอสำหรับผลลัพธ์ที่ต้องการหรือควรทำหัตถการอื่นร่วมด้วยการวางแผนจึงพิจารณา ภาพรวมของโครงหน้าส 3 จุด ไม่ได้มุ่งเน้นเฉพาะการลดกระดูกเท่านั้น เพื่อให้ผลลัพธ์โดยรวมมีความสมดุลและเหมาะสมกับโครงสร้างใบหน้าของแต่ละบุคคล

แนวทางการแก้ไขจะขึ้นอยู่กับสาเหตุและสภาพโครงสร้างใบหน้าของแต่ละบุคคล หากการลดโหนกแก้มครั้งแรกยังลดกระดูกได้ไม่เพียงพอ อาจพิจารณาการผ่าตัดลดโหนกแก้มเพิ่มเติมในบางกรณี ในทางกลับกัน หากมีการลดกระดูกมากเกินไป อาจพิจารณาการเสริมโครงสร้างด้วยการปลูกถ่ายกระดูก วัสดุเสริมกระดูก หรือการเติมไขมัน เพื่อช่วยเพิ่มปริมาตรและคืนมิติให้กับใบหน้าหากปัญหาหลักคือความหย่อนคล้อยของเนื้อเยื่ออ่อน อาจพิจารณาการผ่าตัดหรือหัตถการยกกระชับร่วมด้วย ทั้งนี้ การแก้ไขกรณีที่มีการลดกระดูกมากเกินไปอาจมีข้อจำกัดและซับซ้อนกว่าการแก้ไขในกรณีที่ลดกระดูกไม่เพียงพอ จึงควรวางแผนการผ่าตัดครั้งแรกอย่างรอบคอบและเหมาะสมกับโครงสร้างใบหน้าศัลยแพทย์จะประเมินโครงสร้างกระดูกจากภาพ CT ร่วมกับสภาพเนื้อเยื่ออ่อนและสัดส่วนโดยรวมของใบหน้า เพื่อพิจารณาทางเลือกในการแก้ไขที่เหมาะสมและเป็นไปได้สำหรับแต่ละบุคคล