แก้จมูกเบี้ยว

จมูกที่คดงออาจเกิดจากกระดูกจมูกในบริเวณส่วนบนของจมูก กระดูกอ่อนผนังกั้นจมูกในบริเวณส่วนกลาง กระดูกอ่อนบริเวณปลายจมูกในบริเวณส่วนล่าง หรืออาจเกิดจากความไม่สมมาตรของใบหน้าเอง โดยหลายกรณีอาจเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน แพทย์จะประเมินจากภาพถ่ายด้านหน้าและด้านล่างของจมูกร่วมกับการตรวจ และในบางกรณีอาจพิจารณาตรวจด้วยภาพทางการแพทย์เพื่อดูว่าโครงสร้างแต่ละชั้นมีการเบี่ยงไปในทิศทางใด เนื่องจากโครงสร้างแต่ละส่วนจำเป็นต้องได้รับการแก้ไขด้วยวิธีที่แตกต่างกัน การแก้ไขเพียงโครงสร้างใดโครงสร้างหนึ่งมักไม่สามารถทำให้จมูกตรงได้อย่างสมบูรณ์ และอาจยังคงเห็นความคดงออยู่ได้

โดยทั่วไปสามารถช่วยได้เนื่องจากจมูกภายนอกที่คดมักมีสาเหตุร่วมกับผนังกั้นจมูกคดหรือภาวะลิ้นจมูกแคบ ดังนั้นการปรับแก้โครงสร้างจมูกให้ตรงจึงมักช่วยให้การหายใจดีขึ้นด้วย หากพบว่ามีการอุดตันของทางเดินหายใจ แผนการผ่าตัดจะรวมการปรับผนังกั้นจมูกให้ตรงและการเสริมความแข็งแรงของลิ้นจมูกไว้ด้วยกัน การปรับจมูกให้ตรงเพื่อความสวยงามไม่ควรส่งผลเสียต่อการหายใจ

ขั้นตอนที่ใช้โดยทั่วไปอาจประกอบด้วย Osteotomy ซึ่งเป็นการตัดกระดูกอย่างควบคุมเพื่อจัดตำแหน่งกระดูกจมูกให้ตรงขึ้น นอกจากนี้อาจมีการปรับผนังกั้นจมูกให้ตรงหรือสร้างโครงสร้างผนังกั้นจมูกขึ้นใหม่ การทำ Scoring หรือการเย็บกระดูกอ่อนเพื่อช่วยคลายความโค้งของกระดูกอ่อน รวมถึงการใช้กระดูกอ่อนปลูกถ่ายเพื่อช่วยยึดและคงตำแหน่งโครงสร้างใหม่ ทั้งนี้ไม่ใช่ทุกกรณีที่จะต้องใช้ทั้ง 4 วิธี การวางแผนจะพิจารณาจากว่าจมูกแต่ละส่วนในช่วงบน กลาง และล่างมีความเบี่ยงหรือคดไปในทิศทางใด

ใบหน้าของทุกคนมีความไม่สมมาตรอยู่บ้าง ดังนั้นแม้จะปรับโครงสร้างจมูกให้ตรงตามหลักเรขาคณิตแล้ว จมูกก็ยังอาจดูเบี้ยวได้หากโครงสร้างโดยรอบไม่ได้อยู่ในแนวกึ่งกลางเดียวกัน การวางแผนผ่าตัดจึงจะอ้างอิงจากแนวกึ่งกลางที่แท้จริงของใบหน้า ร่วมกับการวิเคราะห์ภาพถ่าย และพูดคุยกันอย่างตรงไปตรงมาว่า จมูกตรง ในกรณีของแต่ละบุคคลควรมีลักษณะอย่างไร เป้าหมายคือทำให้จมูกดูตรงและสมดุลเมื่อมองในชีวิตประจำวัน ซึ่งในบางกรณีอาจจำเป็นต้องมีการปรับให้แตกต่างจากแนวตรงทางกายวิภาคเล็กน้อย เพื่อให้ภาพรวมของใบหน้าดูสมดุลมากที่สุด

ตามความเป็นจริง ควรคาดหวังถึงการปรับปรุงที่เห็นได้อย่างชัดเจนมากกว่าความสมบูรณ์แบบ เนื่องจากกระดูกอ่อนและกระดูกมีแรงจากกระบวนการสมานตัวที่อาจทำให้โครงสร้างไม่สามารถคงรูปเรขาคณิตได้อย่างสมบูรณ์ อีกทั้งความไม่สมมาตรของใบหน้าที่มีอยู่เดิมก็ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ทั้งหมด โดยผู้เข้ารับการผ่าตัดส่วนใหญ่สามารถมีจมูกที่ดูตรงและสมดุลเมื่อมองในระยะที่ใช้พบปะพูดคุยกันทั่วไป แม้อาจยังมีความเบี่ยงเล็กน้อยที่มองเห็นได้เมื่อพิจารณาในระยะใกล้หรือสังเกตอย่างละเอียด ความคาดหวังในลักษณะนี้ควรได้รับการพูดคุยและทำความเข้าใจก่อนตัดสินใจผ่าตัด

Spreader Graft ช่วยเสริมความมั่นคงให้โครงสร้างบริเวณกึ่งกลางจมูกและช่วยเปิดทางเดินหายใจบริเวณลิ้นจมูกด้านใน โดยในผู้ที่มีจมูกแคบหรือผิวบาง อาจทำให้บริเวณสันจมูกส่วนกลางดูกว้างขึ้นเล็กน้อยได้เนื่องจากสามารถวางกระดูกอ่อนให้มีความหนาแตกต่างกันในแต่ละข้าง โดยอาจใช้ชิ้นที่หนากว่าบริเวณด้านที่ยุบตัว จึงเป็นหนึ่งในเทคนิคสำคัญที่ช่วยพยุงและรักษาตำแหน่งของผนังกั้นจมูกที่ปรับให้ตรงแล้วให้อยู่ในแนวที่เหมาะสม ขนาดของกระดูกอ่อนที่ใช้จะวางแผนให้เหมาะสมกับความกว้างของจมูกเดิม

อาการบวมหลังผ่าตัดมักไม่เท่ากันทั้งสองข้าง ดังนั้นในช่วงสัปดาห์แรก ๆ จมูกอาจดูเบี้ยวหรือไม่อยู่กึ่งกลางได้ แม้ว่าจะได้รับการแก้ไขโครงสร้างอย่างแม่นยำแล้วก็ตาม ความแข็งตึงและรอยช้ำบริเวณผนังด้านข้างของจมูกอาจทำให้รูปลักษณ์ของจมูกดูผิดไปจากความเป็นจริงได้ประมาณ 4–8 สัปดาห์ โดยทั่วไปสามารถเริ่มประเมินทิศทางของการแก้ไขได้ประมาณ 6–8 สัปดาห์ และรูปทรงจะยังคงค่อย ๆ ปรับและเข้าที่ต่อเนื่องไปอีกหลายเดือน

กระดูกอ่อนมีแนวโน้มที่จะคืนกลับไปหารูปทรงเดิม ซึ่งเรียกว่า Cartilage Memory และการหดตัวของพังผืดในช่วงปีแรกอาจเพิ่มแรงดึงต่อโครงสร้างจมูกได้ เทคนิคต่าง ๆ เช่น การทำ Scoring การเย็บยึดกระดูกอ่อน และการใช้กระดูกอ่อนปลูกถ่ายเพื่อเสริมโครงสร้าง สามารถช่วยลดแรงคืนตัวและลดความเสี่ยงดังกล่าวได้ อย่างไรก็ตาม แม้จะใช้เทคนิคการผ่าตัดที่เหมาะสม ก็ยังมีโอกาสที่จมูกจะกลับมาเบี้ยวบางส่วนได้ หากหลังจากเนื้อเยื่อเข้าที่แล้วพบว่าจมูกค่อย ๆ เบี้ยวกลับมามากขึ้นหรือมีความเบี้ยวอย่างชัดเจน สามารถให้แพทย์ประเมินเพื่อพิจารณาการแก้ไขเฉพาะจุดได้

หลังการเหลาฐานกระดูกจมูกจะยังสามารถขยับได้ในช่วงแรกจนกว่าจะเชื่อมติดและแข็งแรงขึ้น ซึ่งโดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 4–6 สัปดาห์ โดยจะใช้เฝือกภายนอกร่วมกับการติดเทปเพื่อช่วยปกป้องและรักษาตำแหน่งของกระดูกในช่วง 1–2 สัปดาห์แรก ในช่วงที่ต้องป้องกันเป็นพิเศษ ควรหลีกเลี่ยงการสวมแว่นที่กดบริเวณสันจมูก การนอนในท่าที่มีแรงกดบริเวณจมูก และกิจกรรมที่มีความเสี่ยงต่อการกระแทกบริเวณใบหน้า

โดยทั่วไปสามารถกลับไปทำงานที่ไม่ต้องใช้แรงได้หลังถอดเฝือกประมาณ 1–2 สัปดาห์ ส่วนการออกกำลังกายเบา ๆ มักเริ่มได้ประมาณ 3–4 สัปดาห์ การใส่แว่นและการนอนตะแคงอย่างระมัดระวังมักแนะนำให้รอประมาณ 4–6 สัปดาห์ หลังจากกระดูกเริ่มเชื่อมติดและแข็งแรงขึ้นแล้ว สำหรับกีฬาที่มีการปะทะหรือกิจกรรมที่มีความเสี่ยงต่อการกระแทกใบหน้า ควรรออย่างน้อย 6–8 สัปดาห์ และควรมีอุปกรณ์ป้องกันที่เหมาะสม ทั้งนี้ระยะเวลาพักฟื้นอาจแตกต่างกันไปตามขอบเขตของการผ่าตัดกระดูกในแต่ละเคส โดยผู้ป่วยส่วนใหญ่มักวางแผนพักอยู่ที่โซลประมาณ 10 วัน เพื่อเข้ารับการตรวจติดตามในช่วงแรกหลังผ่าตัด

การเปลี่ยนแปลงการกระจายตัวของอากาศภายในจมูกอาจทำให้รู้สึกว่าจมูกข้างที่เคยหายใจได้ดีมีความรู้สึกแตกต่างไปจากเดิม โดยส่วนใหญ่มักเกิดจากการที่หลังผ่าตัดสามารถรับรู้ความแตกต่างของการไหลเวียนอากาศได้ชัดเจนขึ้น มากกว่าจะเป็นเพราะการหายใจแย่ลงจริง ๆ การเกิดการอุดตันใหม่หลังการแก้ไขโครงสร้างตามแผนพบได้ไม่บ่อย แต่หากยังมีอาการคัดจมูกต่อเนื่องเกินช่วง 1–2 เดือนแรก ควรเข้ารับการตรวจเพิ่มเติม รวมถึงตรวจภายในจมูกด้วยกล้องเพื่อประเมินสาเหตุ

ควรรอจนกว่าเนื้อเยื่อจะเข้าที่และมีความคงตัว โดยทั่วไปประมาณ 9–12 เดือน เนื่องจากความไม่สมมาตรในช่วงแรกมักเกิดจากอาการบวมและพังผืด มากกว่าจะเป็นการที่โครงสร้างจมูกกลับมาเบี้ยวจริง หากสังเกตว่าจมูกมีการเปลี่ยนแปลงหรือเบี้ยวมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง แนะนำให้ถ่ายภาพเก็บไว้เดือนละครั้ง เพื่อให้เห็นแนวโน้มของการเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจนเมื่อนำมาให้แพทย์ประเมิน เมื่อถึงเวลาที่เหมาะสำหรับการแก้ไข แพทย์จะมุ่งแก้เฉพาะชั้นหรือโครงสร้างที่มีการเคลื่อนหรือเบี่ยงออกจากตำแหน่งเดิม